Programma postgroei: samen het tijdperk na de groei verbeelden

P

In januari 2021 publiceerden we ons boek ‘Hoe handel ik eerlijk’. Gelijktijdig publiceerden we een essay in Trouw ‘Stop de economische groei: ze put niet alleen de aarde maar ook de mens uit’. Het kernpunt uit beide publicaties is dat onze geglobaliseerde en groeiende economie het leven op aarde meer belemmert dan bevordert. Voor rijke landen als Nederland was groei een nuttige fase die we nu beter af kunnen sluiten. Een veelvoorkomend misverstand is dat we een transitie naar ‘groene groei’ of ‘duurzame ontwikkeling’ moeten inzetten. Wetenschappelijke studies wijzen uit dat zo’n transitie te weinig impact zal hebben om de sociale en ecologische problemen op te lossen. Het plaatje hieronder laat zien waarom dit zo is.

Waarom (‘groene’) groei de problemen niet oplost

Het plaatje hiernaast laat zien hoeveel materialen, energie, land, water, broeikasgassen en arbeid (van miljoenen moderne dagloners) we hebben verbruikt. Dat wil zeggen: de hoeveelheden die er in de hele wereld nodig zijn geweest voor consumptie in Nederland. Het plaatje laat zien dat ondanks alle inspanningen om de economie te vergroenen, de hoeveelheid arbeid, energie en materialen blijft stijgen. De hoeveelheid water, land en broeikasgassen is weliswaar iets gedaald, maar onvoldoende. Bovendien wordt een deel van de vooruitgang ongedaan gemaakt als de economie harder gaat groeien. Zoals bijvoorbeeld vanaf 2014 gebeurde. De feiten laten dus duidelijk zien dat er van ontkoppeling van groei en de negatieve sociale en ecologische effecten daarvan geen sprake is. Een studie in het gezaghebbende tijdschrift Nature stelt dan ook onomwonden dat we de klimaatdoelen van Parijs niet gaan halen als we niet stoppen met groei.

Wat postgroei inhoudt

Kortom, de feiten laten zien: de tijd van transitie is voorbij. De tijd van transformatie is aangebroken. Transformatie naar een economie die minder gebaseerd is op groei. Dat scenario wordt ook wel ‘degrowth’ of postgroei genoemd. Postgroei betekent eenvoudig gezegd een beweging van groei en globalisering naar genoeg en gemeenschappen. In een postgroei-samenleving is kwantitatieve groei (meer spullen, meer materialen, meer vliegen, enzovoorts) geen doel op zich meer. Maar er is nog wel ruimte voor kwalitatieve groei: meer kwaliteit van leven, meer vrije tijd, meer sociale contacten, enzovoorts.

Van het waarom naar het hoe

Het ‘waarom’ van postgroei is vanwege de wetenschappelijke argumentatie ijzersterk. Er zijn echter nog veel vraagtekens bij de manieren waarop we de transformatie richting postgroei kunnen maken. Wat betekent postgroei voor huishoudens, bedrijven en overheden? Welke beleidsmaatregelen zijn er nodig om de beweging te versnellen? Hoe houden we de zorg en de sociale zekerheid betaalbaar zonder groei? Hoe zorgen we ervoor dat het inkomen en de werkgelegenheid eerlijk verdeeld worden? Enzovoorts.

Omdat postgroei een relatief nieuw idee is, is er nog weinig tijd geweest om over deze vragen na te denken. Daarom zijn we een denktank gestart met jonge, creatieve beleidsmakers uit 8 verschillende politieke partijen. Onze eerste stap is om een pakkend manifest te schrijven over het waarom en vooral het hoe van postgroei. Het doel van het manifest is om het draagvlak voor postgroei te vergroten en om te laten zien dat het scenario ook praktisch gemaakt kan worden. Het streven is om het manifest eind 2022 te publiceren.

Meer informatie over het programma is te vinden op de website postgroei.nl.

Ben je geïnteresseerd in dit programma? Neem dan gerust contact met ons op.

Meest recente berichten

Contact

Neem gerust contact op als je een vraag hebt, schrijf je in voor onze nieuwsbrief of progamma’s, of deel tips over eerlijke producten met een lange levensduur.